نکته معارفی

تفاوت دنیای قدیم شرقی و دنیای جدید غربی در این است که اومانیزم خفی دنیای قدیم، در دنیای جدید، جلی و سلطنت جلی دنیای قدیم، در دنیای جدید، خفی می گردد.

حقایق غیبی و ماوراء طبیعی دقیقا مانند حقایق طبیعی و مشهود، موجودیتشان بستگی به اعتقاد یا عدم اعتقاد به آنها ندارد و بدترین نوع نسبیت گرایی باطل آن است که موجودیت این حقایق منوط و موکول به اعتقاد به آنها دانسته شود و از این راه مثلا هم اعتقاد کسی که به وجود خداوند و وجود بهشت و دوزخ معتقد …

رابطه میان مطلق اسلام و مطلق ایمان، رابطه این همانی مطلق و رابطه میان اسلام و ایمان ظاهری و درجاتی از اسلام و ایمان باطنی، رابطه عموم و خصوص من وجه و رابطه میان اسلام و ایمان ظاهری و درجه تام اسلام و ایمان باطنی، عموم و خصوص مطلق است.

تفاوتی است عظیم در حد تفاوت میان بهشت و دوزخ و نور و ظلمت، میان نوآوری و نواندیشی دینی و زمان شناسی فقیهانه که ریشه در اعماق سنت و فطرت دارد و نور و بهشت است با شاذ گویی و ساختار شکنی و خروج از اجماعات قطعی و جو زدگی و زمان زدگی که ریشه در هوای نفس و بی …

اهل بهشت برمبنای درجات قربشان به خداوند، برات ورود به بهشت آخرت را در چهار جایگاه بدست می آورند و به محض دریافت این برات، آن جایگاه برایشان مبدل به بهشت می شود و این چهار جایگاه عبارتند از دنیا، قبر، عرصات و جهنم های موقت. مقرب ترین اهل بهشت کسانی هستند که در دنیا بویژه از نخستین لحظه ورود …

موضوع مهدویت با سه اجماع مطلق به گونه ای که مخالفت شرذمه های بسیار قلیل در آنها کوچکترین خدشه ای ایجاد نمی کند به قرار زیر ثابت است. نخست: اجماع مطلق جهانی شامل معتقدان به ادیان آسمانی و ادیان شرک بر وجود و ظهور یک منجی آسمانی در آخرالزمان. دوم: اجماع مطلق مسلمانان بر اینکه آن منجی آسمانی، دوازدهمین جانشین …

معنای ولایت این است که صاحب دین همانگونه که حین تنزیل دین، متولی آن است، حین تاویل دین که همان مقام تفسیر و اجرای دین در طی زمان است نیز خود او متولی دین است در حالیکه جریان مخالف ولایت می گوید این تولیت اختصاص به عصر تنزیل دارد و عصر تاویل را شامل نمی شود یعنی که در عصر …

اطلاق عنوان مجتهد به معنای اصطلاحی اعم از اینکه او را همیشه مصیب یا مصیب و مخطی بدانیم به پیامبر اکرم ص و ائمه معصومین علیهم السلام، خلاف عقل و ادب است. هر چند اطلاق عنوان مجتهدی که مصیب و مخطی است به آن حضرات، سفیهانه تر و بی ادبانه تر است.

اصالت دادن مطلق به دلیل در برابر واقعیت و اینکه مدار امور دلیل است نه وصول به واقع و تعمیم حجیت برخی ادله در عین غیر مصیب بودن به تمام ادله و تفاوت قائل نشدن میان آنها و ادله ذاتا باطل و منوط ساختن اقامه و اتمام حجت بر کسی به قبول آن حجت توسط آن شخص، و از این …

آن کس که در دین خداوند سخن می گوید در حالیکه نه فقیه است نه تابع فقها، او لامحاله از زمره کسانی است که وقتی به آنها گفته می شود: ایمان بیاورید همانگونه که سایر مردمان ایمان آوردند، می گویند: آیا ما ایمان بیاوریم همانگونه که سفیهان ایمان آوردند؟ و خداوند در مورد آنها می فرماید: آگاه باشید که ایشان …

دین حق به گونه ایست که چیزی قدیم تر و در عین حال جدید تر از آن وجود ندارد زیرا که دین حق مظهر اولیت و آخریت خداوند است. از آنجا که مظهر اولیت خداوند است چیزی قبل از آن و قدیم تر از آن نیست و از آنجا که مظهر آخریت خداوند است چیزی بعد از آن و جدید …

ایمان دارای ماهیتی خبری و انشائی است، نه اینکه بخشی از آن خبری و بخشی دیگر انشایی باشد بلکه ماهیت ایمان تماما خبری و تماما انشائی است و انشاء در این مورد به معنای « ایجاد ما لم یکن مطلقا » نیست که با خبر قابل جمع نباشد بلکه به معنای « اظهار ما لم یکن ظاهرا » یا ایجاد …

هنگامی که عقل، شرع بودن چیزی را تمیز داد و آنگاه از آن امری ناپسند مشاهده نمود، می تواند – ولو بخطا – در مورد شرع بودن چیزی که آنرا شرع می دانسته تردید کند، لکن نمی تواند در حالیکه همچنان قائل به شرع بودن آن چیز است، در آن تردید نماید یا آنرا مورد اعتراض قرار دهد.

به دنبال بعثت نبی مکرم اسلام ص، جهان به دلیل عدم همراهی مناسب با حقیقت بعثت، با دو تکانه عظیم روبرو شد: نخست، تکانه شهادت حضرت امام حسین علیه السلام و دوم، تکانه غیبت امام زمان عج. و پیام غیبت این بود که: «من چند هزار سال میان شما بودم و قدرم را ندانستید، اکنون خورشید وجودم غایب می شود …

هنگامی که حکیم می گوید: «جهان در حال بهتر شدن است»، او به خوبی بر بدتر شدن عارضی و گذاری جهان وقوف دارد و آنرا بیش از دیگران حس و لمس می کند با اینحال او چیزی را می بیند که هرگز شخص غیر حکیم که تمام نگاهش به جنبه عارضی حرکت جهان است، آنرا نمی بیند.