نکته معارفی

علت شئ نمی تواند خارج از خود شئ باشد بر خلاف دلیل شئ که باید خارج از آن باشد. بنابراین اگر قرار باشد ارتباط میان عالم و خداوند را توضیح دهیم باید بگوییم: عالم به علت خود و به دلیل خداوند وجود دارد. و اطلاق علت به دلیل از باب تسامح بلا اشکال و از باب دقت عقلی باطل است.

برای مقابله با شیطان و مظاهر و جاذبه های شیطانی، اینکه بدانیم خداوند و بهشت و جهنم وجود دارد، لازم است لکن کافی نیست و کفایتش به این است که ببینیم خداوند و بهشت و جهنم وجود دارد و واسطه اعظم بلکه منحصر بفرد تبدیل این دانستن به دیدن، کسی نیست جز وجود مقدس امام حسین و دستگاه پر شور …

در تعامل با دین حق، تخطی از اصل، انحراف و التقاط است و توقف بر فرع -و مراد از آن درکی از اصل است- جمود و تحجر. و التزام به اصل همراه با عدم توقف بر درکی از آن، دینداری خالص است.

اینک گفته شود مآل غضب خداوند، رحمت است، سخن غلطی است زیرا که اگر مراد از رحمت، رحمت عام و عدل خداوند باشد، غضب در تمام مراحلش از مصادیق آن است و نیازی به قید مآل ندارد و اگر مراد از رحمت، رحمت خاص و فضل خداوند باشد، نه مآل غضب رحمت است و نه مآل عدل خداوند، فضل خدا …

آن کس که موضع و تکلیف خود را در برابر این ادعا که خداوند و بهشت و دوزخ ابدی وجود دارد و انسان بعد از مرگ ابدا یا در بهشت یا در دوزخ خواهد بود، اثباتا یا نفیا روشن نکرده باشد، بوی اندیشمندی و روشنفکری را استشمام نکرده و مقامش مقام حیوان و سخنش، اصوات گنگی است که از حیوانات …

آن کس که می گوید در دار وجود دیاری جز خداوند نیست آنگاه در کنار ولی و خلیفه برحق خداوند، ولی و خلیفه دیگری قرار می دهد، چنین شخصی یا در مورد اینکه در دار وجود جز خداوند نیست، دروغ می گوید یا در قرار دادن خلیفه ای دیگر در کنار خلیفه برحق خداوند، اشتباه می کند و دچار عارضه …

انتقال از هست وجودی به باید رفتاری از طریق واسطه ایست به نام باید وجودی یعنی که عقل قبل از حکم به باید رفتاری و بعد از حکم به هست وجودی، دارای حکم به باید وجودی است یعنی که عقل حکم می کند به اینکه آنچه هست باید باشد. و اما از آنجا که هست و باید که یکی اخبار …

تا وقتی کسی خودش نگفته است در سخن من خطا راه ندارد، می توان و بلکه باید سخن او را مورد نقد و بررسی و نقض و ابرام قرار داد و اما چنانچه این سخن را گفت، امرش از دو حال خارج نیست: او یا راست می گوید همچون معصومان علیهم السلام و تابعان محض آنان که در این صورت …

لذات و آلام دنیا اگر هفتاد بار تصفیه و تشدید شود، می شود لذات و آلام برزخ و لذات و آلام برزخ اگر هفتاد بار تصفیه و تشدید شود، می شود لذات و آلام آخرت. بنابراین لذات و آلام دنیا اعم از جسمانی و روحانی چنانچه 4900 بار تصفیه و تشدید شود، همان لذات و آلام آخرت خواهد بود.

برای ورود به بهشت یا دوزخ ابدی، شخص باید از هر آنچه مغایر بهشت است از آلودگی به صفات اهل دوزخ و هر آنچه مغایر با دوزخ است از اتصاف عارضی به صفات اهل بهشت، تصفیه شده باشد. و مدت این تصفیه شدن که همان مدت روز قیامت است برای افراد، مختلف است. برخی به طرفه العینی تصفیه می شوند …

مثال ذهن و عین و فرایند ادراک عین توسط ذهن دقیقا مثال آئینه و شئ مقابل آن و انعکاس صورت شئ در آئینه است که اگر آئینه یعنی ذهن، صاف و مستقیم باشد، صورت شئ یعنی عین را آن طور که هست منعکس می کند و به این انعکاس، علم گفته می شود و چنانچه ناصاف و معوج باشد، صورت …

الهیات بر خلاف برخی از اقوال منقسم به الهیات الهی و الهیات بشری نمی شود بلکه منقسم به الهیات صحیح و غلط یا الهیات الهی و الهیات شیطانی می شود مگر آنکه الهیات غلط را منقسم به دو نوع غیر عمدی و عمدی بدانیم و الهیات غلط غیر عمدی را الهیات بشری و الهیات غلط عمدی را الهیات شیطانی به …

وقتی به شیطان گفته می شود چرا امر خداوند را در موضوع سجده به آدم امتثال نکردی؟ می گوید: اولا امر خداوند مادون ذات خداست و من آنچنان در ذات خداوند مستغرق بودم که وقت و حال توجه به مادون ذات او را نداشتم. و ثانیا طبق حدیث شریف امام صادق علیه السلام که فرمود: گاه خداوند به چیزی امر …

یکی از مهمترین و بزرگترین احکام مستقل عقلی، حکم عقل است به ضرورت وجود شرع و این یعنی حکم مستقل عقل به عدم استقلال خود. و شگفتا از تنیدگی عقل و شرع در یکدیگر تا بدانجا که حکیمان الهی عقل را “شرع باطن” و شرع را “عقل ظاهر” دانسته اند.

در هنر، کمال مطلوب، جمع میان “خوب سخن گفتن” یعنی فرم و ساختار قوی و زیبا داشتن و “سخن خوب گفتن” یعنی محتوی و مضمون حق و صحیح داشتن است. و اما اگر تفکیک میان ساختار و مضمون به اینکه یکی خوب و دیگری بد باشد در ظاهر ممکن به نظر برسد، این تفکیک در باطن و واقع، ممکن نیست …