مثال ذهن و عین و فرایند ادراک عین توسط ذهن دقیقا مثال آئینه و شئ مقابل آن و انعکاس صورت شئ در آئینه است که اگر آئینه یعنی ذهن، صاف و مستقیم باشد، صورت شئ یعنی عین را آن طور که هست منعکس می کند و به این انعکاس، علم گفته می شود و چنانچه ناصاف و معوج باشد، صورت شئ را برخلاف آنچه هست نشان می دهد و به آن جهل اطلاق می گردد. اگر حکیمان قدیم می گفتند ذهن نباید در عین تصرف کند و مفسر نباید سخن خود را در زبان متن قرار دهد، فیسوفان باصطلاح مدرن دنیای جدید گفتند اساسا علم و ادراک همان تصرف ذهن در عین و تفسیر همان قرار دادن سخن مفسر در زبان متن است.