حکمت روز

در نظام حقیقت، امر خداوند و اشیاء، دائر است میان این که یا «هرچیزدیده شود الّا او» که مقتضای نگاه ناسوتی است و یا این که «هیچ چیز دیده نشود الّا او» که مقتضای نگاه ملکوتی است. این که هم خدا باشد هم ماسوای خدا مربوط به نظام حقوقی و اعتباری است و حقیقی پنداشتن موجود اعتباری در نظام حقیقت …

انسان می‌تواند پدیده ولایت که مقام قرب الهی و حوزه مصونیت و معصومیت است را انکار کند یا ولایت شخص معینی را نپذیرد یا به از دست رفتن ولایت کسی که قبلا” به ولایت او معتقد بوده قائل شود، لکن نمی‌تواند در حالی که قائل به ولایت کسی است، او را در مورد برخی امور مورد نقد و تخطئه قرار …

تمام تفاوت مکتب حق قرآنی اهل بیت علیهم السلام با مکتب باطل غیرقرآنی دیگران در این است که مکتب اهل بیت، فعل خداوند در مورد مهرزدن قلوب کفار را معلول کفر آنان می‌داند و مکتب دیگران این فعل را علت کفر آنان قلمداد می‌کند. یعنی که در مکتب اهل بیت به تبع قرآن کریم «بل طبع الله علیها بکفرهم» النساء …

آنکس که حول کعبه طواف می‌کند، آنکس که قرآن می‌خواند، آنکس که نماز برپا می‌دارد، چه بداند و چه نداند، حول کربلا طواف کرده، به عترت قائل شده و ولایت امیرالمؤمنین علی(ع) را برپا داشته مگر آن که با علم به تلازم میان کعبه و کربلا و قرآن و عترت و نماز و ولایت، منکر کربلا و عترت و ولایت …

آفرینش مستلزم دو قوس یا دو حرکت است: نخست، حرکتی از کمال به نقص که به آن قوس نزول و ادبار گفته می‌شود و دیگر حرکتی از نقص به کمال که به آن قوس صعود و اقبال گفته می‌شود. نکته مهم در موضوع آفرینش درک این حقیقت است که آفرینش همانگونه که مستلزم حدوث کمال است همچنین مستلزم حدوث نقص …

این سخن که برای خداوند نسبت به اشیاء دو علم است: نخست، علم اجمالی که همان علم خداوند است به ذات خود به عنوان علت اشیاء و ذاتی که حقایق و اعیان علمی‌اشیاء به صورتی متعالی و استجنانی در آن موجود است و دیگر علم تفصیلی که همان علم خداوند است به اعیان خارجی اشیاء، سخنی است در نهایت سستی …

جهان مخلوق خداوند است و نه مولود خداوند بنابراین نسبت دادن فرزند به خداوند به هر معنائی که از آن اراده شود ولو معنای صحیح، لغو و باطل و ممنوع است همانگونه که اسناد و اراده معنائی که لازمه اش قول به ولادت از خداوند است به هر لفظی که باشد ولو با لفظ صحیح، لغو و باطل و ممنوع …

تمام محتوای دعوت انبیاء این است که: به گونه ای زندگی کنید که در حالی که قهرا” مستقبل آخرت هستید به صورت خودآگاه و ارادی نیز مستقبل به آخرت باشید و در حالی که قهرا” مستدبر از دنیا هستید به صورت خودآگاه و ارادی نیز مستدبر از آن باشید.

خداوند اولا” و بالذات، بهشت و ثانیا” و بالعرض دوزخ را آفرید، آنگاه در انسان و بلکه هر موجود حصه ای از بهشت و حصه ای از دوزخ قرار داد و او را به انتخاب حصه بهشت و اجتناب از حصه دوزخ دعوت فرمود. به این ترتیب مآل موجود مرکب قادر مختار از دو حال خارج نیست: این مآل یا …

غیبت امام زمان عج برخلاف پندار برخی کسان لازمه عقلی محدودیت جانشینان معصوم پیامبر اکرم(ص) به دوازده امام نیست که گفته شود: «محدود ساختن ائمه به دوازده تن، ضرورتا” مستلزم آنست که امامت باید در زمان مشخصی، وارد در عرصه غیبت شود» اسلام ایرانی جلد 1 ص 487، بلکه غیبت آخرین امام لازمه عارضه ای است که منفک از این …

عصمت و ولایت دو معنای معادل و مساوق یکدیگرند. بنابراین چنانچه ولایت برای مادون چهارده معصوم(ع) به شرط تشیع و تبعیت از آنان، قابل فرض است همچنین عصمت نیز با این شرط قابل فرض و تحقق است.

عصمت نه تنها از خطیئه و گناه بلکه از خطا و اشتباه، وصفی قابل تسری از چهارده معصوم علیهم السلام به شیعیان و تابعان است. در این جهت شیعه کامل کاملا” معصوم از گناه و خطاست و شیعه ناقص نیز به میزان تشیعش معصوم و مصون از گناه و خطاست.

در قضیه نور و ظلمت یا خیر و شر باید از دو انحراف ثنویت گرائی همه جانبه که قائل به دو مبدأ ازلی نور و ظلمت و دیگر عدم ثنویت همه جانبه که اساسا” منکر وجود هرنوع ظلمت و شری در عالم است اجتناب نمود و براین عقیده بود که خداوند که نور محض و خیر محض و زیبائی محض …

عرفان عامه چه در بعد علمی‌ و نظری و چه در بعد رفتاری و مناسکی، عرفانی است جذاب، پرهیاهو و بسیار پرزرق و برق، لکن این عرفان نه درد طالب معرفت را دوا می‌کند و نه تشنگی او را برطرف می‌سازد و اما حبّذا به آن جام معرفت که ساقیش حسین بن علی(ع) است و حبّذا به آن می‌که میکده …

مراد از عموم و خصوص مطلق این است که: هر مؤمن کامل قطعا” مسلمان است لکن هر مسلمان قطعا” مؤمن نیست و مراد از عموم و خصوص من وجه این است که برخی از مؤمنین مسلمان و برخی از مسلمانان مؤمن هستند یعنی همان گونه که مسلمان غیرمؤمن قابل فرض است همچنین مؤمن غیر مسلمان نیز قابل تصور است.