نکته معارفی

اگر پرسش شود که علت مشکل نداشتن آدمیان با انبیاء و مشکل داشتن با اولیاء در وجه غالب چه بوده و به تعبیر دیگر از آنجا که هر نبی در عین حال ولی است، پرسش را می توان این گونه مطرح نمود که علت پذیرفتن انبیاء از حیث نبی بودنشان و رد کردن آنان از حیث ولی بودنشان توسط اکثریت …

حیات این جهان، حیاتی است آمیخته با مرگ و مرگ، لحظه اتصال این حیات است به حیات خالص ابدی. یعنی که وقوع مرگ همان نفی مرگ است و عدم درک این حقیقت همراه با این پندار که وقوع مرگ همان اثبات مرگ است موجب ترس و گریز از مرگ است.

سرالسر درک حقیقت لا جبر و لا تفویض بل امر بین الامرین، درک مساوقه اراده خداوند بر ایجاد و اراده مخلوق بر انوجاد و همچنین مساوقه اراده خداوند و اراده مخلوق در مورد فعل طاعت و فعل معصیت است. با این تفاوت که در عین تساوق دو اراده و عدم علیت یکی نسبت به دیگری، در مورد طاعت، سبقت ذاتی …

وقتی گوینده ای سخنی می گوید، سخن او را دو گونه می توان فهمید. نخست آن گونه که خود گوینده می خواهد و دوم آن گونه که شنونده می خواهد. در این جهت در برابر این پرسش که آیا امکان فهم سخن گوینده آن گونه که او می خواهد وجود دارد یا خیر به ویژه آنجا که گوینده خداوند است …

پاسخ این پرسش که چرا مرگ را دوست نداریم؟ این نیست که: زیرا زندگی را دوست داریم، بلکه دقیقا برعکس است و پاسخ این است که: زیرا زندگی را دوست نداریم و شبه زندگی قبل از مرگ را با زندگی واقعی پس از مرگ اشتباه گرفته ایم.

آنگاه که سخن از مطلق دین که شامل دین حق و ادیان باطل است، به میان می آید، در مورد حسن و قبح سیاسی یا سکولار بودن دین نمی توان سخن گفت زیرا سیاسی و ایدئولوژیک بودن ادیان باطل همانقدر بد است که سکولار بودن دین حق و سیاسی و ایدئولوژیک بودن دین حق همانقدر خوب است که سکولار بودن …

پایان سلطنت غرب بر جهان که در عصر ما، امری قطعی و حتمی است و درک آن با اندکی شعور معمولی چه رسد به شعور مستنیر به نور خداوند، امکان پذیر است، بمعنای رجوع به سلطنت شرق بر عالم نیست بلکه آن بمعنای آغاز شکوهمند ترین دوران تاریخ بشر یعنی عصر نه شرقی نه غربی نهایی است که بشریت پس …

زیبائی زن مانند زیبائی جمادات، نباتات و حیوانات نیست که نظر به آنها برای عموم آزاد و مباح باشد بلکه این زیبائی از جنس و سنخ زیبائی خداوند است که نظر به آن تنها برای اهل و محرم جایز است و هرگونه عرضه عمومی زیبائی زنانه بمعنای تنزل دادن زن از مقام انسانی به مقام حیوانی و موجب سلب زیبائی …

ایمان، دقیقا همان شهود و رویت است به گونه ای که هر درجه از آن، همان درجه از شهود و رویت است، بنابراین یومنون بالغیب که وصف مومنان است یعنی یشاهدون الغیب یعنی آنچه قبل از ایمان غیب بود اکنون شهاده است کما قال امیرالمومنین علی علیه السلام: لم تره العیون بمشاهده الابصار و لکن راته القلوب بحقایق الایمان.

تفاوت مومن و کافر علاوه بر بهشتی بودن مومن و جهنمی بودن کافر، در این است که مومن همچون خداوند دارای ذاتی ساده، روشن و غیر متناقض است. از این رو او بهشت را که معدن لذات ابدی است دوست دارد و از دوزخ که معدن آلام ابدی است بیزار است در حالی که کافر همچون ماهیت ماسوی الله دارای …

آن کس که میان بودن و نبودن، بودن را برگزیده درحالیکه می توانست همچنان در کتم عدم و امکان باقی بماند، اینک باید میان بودن سعادتمندانه که همان اقامت ابدی در بهشت است و بودن شقاوتمندانه که همان درنگ ابدی در دوزخ است، یکی را انتخاب کند. چنین کسی پس از انتخاب وجود، دیگر نمی تواند عدم را انتخاب کند …

آفرینش، حاصل تصمیم دوجانبه آفریدگار بر آفریدن و آفریده بر آفریده شدن و در نتیجه فرایند مسئولیت دو گانه است. و این که آن کس که نبوده چگونه تصمیم می گیرد که باشد، یکی از شورانگیزترین و محوری ترین مباحث حکمت الهی است.

عقل در موضوع توصیف خداوند با دو محذور روبروست. نخست، محذور ورود به حوزه غیر مجاز که اگر در این حوزه وارد شود، حاصلش الهیات تشبیهی و لفاظی های بدون مابازاء خواهد بود و دیگر محذور امتناع از ورود به حوزه های مجاز که حاصلش الهیات تعطیلی و غیر علمی دانستن الهیات و احاله آن به حوزه اخلاقیات و ذوقیات …

لازمه مختار بودن مخلوق و اراده خیر داشتن خالق از خلقت، وجود دو طرح برای آفرینش است که این دو طرح در عرض یکدیگر نیستند بلکه بصورت مقدم و موخر و اولی و ثانوی اند. در طرح اول که منطبق با اراده اولیه و بالذات خالق است، کل موجودات به شرط قبول خودشان برای بهشت آفریده شده اند و در …

مطالبی که در دعا از خداوند خواسته می شود دقیقا دو نوع است. نخست، مطالبی که باید با الحاح و بدون قید و شرط خواسته شود مانند توفیق در عبادت، تتمیم نعمت ایمان و اهل بهشت بودن و دوم مطالبی که باید بدون الحاح و مقید به وجود مصلحتی که خداوند بر آن وقوف دارد و بنده بر آن واقف …