نکته معارفی

هدایت تکوینی که همان ایصال موجود به بهشت یا دوزخ است، همواره متاخر است از هدایت تشریعی که همان ارائه طریق بهشت است یعنی هدایت و فرمان نه تنها در خصوص انسان بلکه در مورد تمام موجودات تا قبل از اجرایی شدن یا نشدن، تشریعی است و همین هدایت و فرمان، پس از اجرایی شدن یا نشدن، تکوینی است.

نمره معدل انسانها در آزمون ولایت که اصلی ترین و مهمترین آزمون انسان و همان آزمون انسانیت است، تاکنون چیزی بوده نزدیک صفر، از اینرو ذات اقدس احدیت در مورد انسان شعار داده که: مرگ بر انسان و خاک بر سر انسان، قتل الانسان و انه کان ظلوما جهولا و غیره و بدیهی است که قلیل انسانهای اهل حق که …

از حکمت نورانی ۸۹ نهج البلاغه که فرمود: «من اصلح ما بینه و بین الله اصلح الله ما بینه و بین الناس و من اصلح امر آخرته اصلح الله له امر دنیاه»، استفاده می شود که انسان بصورت مستقیم قادر بر اصلاح رابطه میان خود و سایر انسانها و همچنین اصلاح امر دنیای خود نیست و آنچه در قدرت او …

آن کس که حاضر نیست به دلیل صریح عقل سلیم و نقل صحیح و با تخصیص به «برخی انسانها» از عموم ظاهری آیات نکوهش انسان همچون «انه کان ظلوما جهولا» صرف نظر کند، محکوم میشود که با خروج از نص قطعی که همان دلالت ظلوم و جهول بر نکوهش و تقبیح است، آنها را علامت ستایش و تحسین بداند.

انسان در احسن التقویم فطرت که در آنجا هیچ چیز پیدا نبود جز خداوند خلق شد، آنگاه به اسفل السافلین طبیعت که در آن هر چیز پیداست جز خداوند، باز گردانده شد تا معلوم شود لیاقت او درنگ ابدی در اعلی علیین است که همان باطن فطرت است یا لیاقت او درنگ ابدی در سجین است که همان باطن طبیعت …

معرفت خداوند سه نوع است: ممتنع، ممکن و غلط. مراد از معرفت ممتنع، معرفت خداوند است آن گونه که خداوند هست در حد خداوند، که از این معرفت حتی دست پیامبر ختمی مرتبت کوتاه است و مراد از معرفت ممکن ، معرفت خداوند است آن گونه که خداوند هست در حد ممکن که اعلای این معرفت ، معرفت پیامبر اکرم …

تفاوت مومن و کافر که موجب می شود مومن مستحق بهشت و کافر مستحق دوزخ باشد این است که چنانچه در روز قیامت، خداوند جمیع مومنان را به دوزخ برد و جمیع کافران را به بهشت، مومن حتی در اعماق قلبش در این مورد به خداوند اعتراض نمی کند در حالیکه در چنین وضعی، کافر حتی با زبانش به خداوند …

آن ظنی که در قرآن کریم در آیات بسیار مورد نکوهش واقع شده، ظنی نیست که تحت عنوان ظنون معتبره حاصل از اماراتی همچون ظاهر کتاب و اخبار آحاد و اجماع محصل و منقول و غیره در لسان علمای بزرگوار ما از آن یاد شده و دقیقا معادل علم ظاهری در لسان طایفه دیگری از علماست بلکه آن، ظن امثال …

زیبای مطلق که مطلقا تماشاگر خود و مطلقا مبتهج به خود و بی نیاز از غیر خود است، از حیث همان زیبایی و ابتهاج اراده فرمود دیگری را نیز در این تماشا و ابتهاج سهیم سازد بنابراین دعوت به تماشا اصلی ترین دلیل آفرینش است و اگر بگویی در کتاب مجید الهی، دلیل آفرینش عبادت و در سنت نورانی معصومین …

علت موقت بودن حیات دنیا، ناخالصی آن و علت دائمی بودن حیات آخرت، خالص بودن آن است. مهمترین ویژگی حیات ناخالص دنیوی این است که آن آنافآنا کاسته میشود و مهمترین ویژگی حیات خالص اخروی این است که آن آنافآنا افزوده میشود.

وقتی کسی هم در حوزه ولایت که حوزه تایید و تسدید الهی و فناء فی الله و ما فعلته عن امری و کنت سمعه و بصره و لسانه و غیر محتمل الخطاست ورود دارد و هم در حوزه اجتهادهای علمی معمولی که محتمل الصواب و الخطاست، هر چند تسری دادن خطاناپذیری حوزه ولایت به حوزه اجتهادهای علمی، امری خطاست لکن …

اگر واقعیت آن است که هست و حقیقت آن است که باید باشد، نکته شورانگیز این است که واقعیت همان حقیقت است زیرا که اتم مصداق واقعیت که خداوند است همو اتم مصداق حقیقت است.

کار دین، محقق ساختن استشعار نسبت به وضعیت هستی است. اگر در هستی، حضور و حاکمیت مطلقه خداوند و عبودیت و تسبیح و طواف ماسوای خداوند بصورت کامل و بالفعل وجود دارد، کار دین آگاه سازی ما سوی الله از این وضعیت و محبت آن و مطالبه زیادتی آن است. گویی تمام اعمال و مناسک دین، تمرینها و تلقین هایی …

مراد از فناء فی الله و اندکاک در ذات خداوند که همان مقام جنب اللهی و آیه اللهی و وجه اللهی است، تحقق استشعار نسبت به آن و مطالبه فناء و اندکاک بیشتر است وگرنه فناء و اندکاک ماسوی الله در ذات الله بالفعل موجود است و هیچ موجود غیر فانی و غیر مندک در برابر خداوند وجود ندارد.

بدان که نه تنها تفاوت است میان نور و ظلمت بلکه تفاوت است میان نور و نورانی همانگونه که تفاوت است میان ظلمت و ظلمانی زیرا که نور و ظلمت بعنوان دو مجرد متضاد که تنها در یک مجموعه مرکب وجود دارند، لابد منه آفرینش است لکن نورانی یعنی موجود مرکبی که با اراده خود متصف به وصف نور شده …