نکته معارفی

اگر پرسش شود که ما در چه عصری زندگی میکنیم؟ پاسخ به تعبیر نورانی امیرالمومنین علی علیه السلام این است که: « فی غبر لیله دهماء » یعنی: در باقیمانده شبی تاریک، که: « تکشر عن یوم اغر » یعنی: لبخند میزند به روی روزی بسیار روشن .

نه علت تامه اهتداء مهتدی اسم الهادی خداوند است و نه علت تامه ضلالت ضال، اسم مضل خداوند، بلکه علت تامه اهتداء، انتخاب اسم الهادی است در حالیکه ممکن بود اسم المضل انتخاب شود و علت تامه ضلالت ، انتخاب اسم المضل است در حالیکه ممکن بود اسم الهادی انتخاب شود.

در کشوری پادشاهی بود که اعلام کرده بود من نسبت به دوستان و مطیعان خود، هادی و مهربان و نسبت به دشمنان و عاصیان درگاهم ، مضل و منتقم هستم. لکن در آن کشور حتی یک نفر دشمن و عاصی نسبت به پادشاه وجود نداشت و این امر مانع از آن نبود که پادشاه همانگونه که هادی و مهربان نامیده …

علم به فراگیر شدن ظلم و فساد در جهان تا قبل ازظهور حضرت حجت عصر عج، مانع از تلاش و تکلیف برای برقراری عدل و صلاح در جهان نیست کما اینکه این تلاش و تکلیف مانع از آن علم نیست.

ایجاد همان انعام است و وجود همان نعمت و شریعت همان هدایت به سوی معرفت این نعمت و راه استزاده آن است.

چنانچه قصد انسان اقامه «تمام عدل» در «تمام نقاط جهان» باشد- امری که تکلیف اوست و لکن وسع او نیست – موفق می شود «چیزی از عدل» را در « نقطه ای از جهان» بر قرار کند لکن چنانچه قصدش از اول اقامه چیزی از عدل در نقطه ای از جهان باشد هرگز به آن موفق نمی شود.

هم بهشت رفتن که شرطش کنده شدن از حیث ظلمت وجود است، سخت است هم جهنم رفتن که شرطش کنده شدن از حیث نور وجود است، سخت است و آن کس که این هردو سخت را آسان میسازد حضرت فاطمه (ع) است که وصل با آن حضرت، کنده شدن از حیث ظلمت است و قطع با آن حضرت کنده شدن …

اگر قرار باشد قاعده عقلی و دینی«عدم تکلیف بیش از وسع» در یک مورد تخصیص بخورد، آن مورد، تکلیف مومنان به برقراری عدالت در جهان قبل از قیام قائم آل محمد عج است که عدم وسع در این مورد موجب عدم تکلیف نیست.

کیست سعادتمندتر از مومن؟ زیرا که مومن بصورت بالفعل به اصل آرزوی خود که همان نفس موجودیت خداوند است رسیده و از طریق آفریده شدنش به درک این موجودیت نایل شده و در راه رسیدن به آرزوی بعدی که همان انکشاف وجه خداوند برای اوست، قرار دارد. از اینرو مومن با این سخن نورانی که:« الهی انت کما احب» اعلام …

اساس تشریع، محبت و عزم خداوند به سعادت و نجات همگان است که در صورت امتثال شریعت از جانب مخلوق، این عزم تبدیل به حتم میشود و در صورت عدم امتثال، عزم محبت و نجات اولا مبدل به عزم غضب و هلاکت و در صورت اصرار مکلف بر معصیت منجر به حتم غضب و قطعیت هلاکت خواهد شد.

میان امر به صلوه و امری که بواسطه آن صلوه در خارج محقق میشود تفاوت است زیرا امر به صلوه، امر شرعی و عزمی، و امری که بواسطه آن صلوه محقق میشود، امر تکوینی و حتمی است.

هنر که از مقوله زبان و بیان و خوب سخن گفتن است، نعمتی است موهوبی که شکرانه اش، سخن خوب و سخن حق گفتن است که نعمتی است اکتسابی. حال چنانچه صاحب هنر، شکرانه هنرش را بجا آورد و با آن ، سخن حق گفت و صورت زیبای موهوبی را به سیرت زیبای اکتسابی آراست، هنرش افزون و در غیر …

تشریع همواره حاصل اراده عزمیه خداوند و تکوین همواره حاصل اراده حتمیه خداوند است. یعنی که فی المثل امر به نماز و اقامه ولایت الهی همان امر شرعیه و عزمیه خداوند است و نماز و ولایتی که اقامه می شود یا نمی شود، به امر تکوینیه حتمیه خداوند است، با این تفاوت که اقامه آندو پس از آنکه متعلق اراده …

موضوع و متعلق ایمان هر چند در آغاز «غیب» است لکن در فرایند ایمان، این موضوع بتدریج تبدیل به «شهاده» و در انتها عین شهاده است. به بیان دیگر موضوع ایمان در آغاز ، «خبر» در میانه چیزی میان خبر و عیان و در انتها عین «عیان» است.

قرآن کریم یا کلام خداوند، به «لسان بشر» است لکن «قول بشر» نیست، بنابراین اقوالی که معتقد است قرآن کریم همانگونه که به لسان بشر است بنابراین قول بشر است یا همانگونه که قول بشر نیست به لسان بشر نیز نیست تماما لغو و باطل و دارای تبعات باطل است.