به نظر می رسد از سوی حضرت علی ع در خطبه هشتادم نهج البلاغه بصورت اختصار چرایی وقوع واقعه جمل، عدم توجه جامعه به توان زنان در بعهده گیری برخی مسئولیت ها عنوان شده است. برای مقدمه ایشان بیان می فرمایند که بدلیل ساختار وجودی زنان، ایشان توان نماز و روزه پیوسته را ندارند و از اینرو خداوند متعال در این بین رخصتی برایشان قرار داده و توان به عهده گیری بار یک شهادت کامل را ندارند و لذا خداوند این بار را بین دو نفر از ایشان تقسیم نموده و توان تحمل بار کامل مسئولیت اقتصادی را ندارند و از اینرو خداوند مسئولیت و بالطبع آن حظشان را کمتر قرار داده است. آنگاه حضرت بعنوان نتیجه گیری بیان میدارند مسئولیت امامت و رهبری جامعه نیز چنین است و شما بار کامل مسئولیت را بر عهده ایشان قرار ندهید چنانکه اگر چنین کنید و به طبع آن در امور معروف از آن ها پیروی کنید، در امور منکر گاهی فرمان خواهند داد که مجبور به پیروی خواهید بود.
طبیعتا در این بین استثنا هم وجود دارد اما خداوند متعال حکم را هم در بخش مقدمات و هم در بخش نتیجه گیری که حضرت بیان فرموده اند بنابر مصالحی کلی صادر نموده اند.
مهدی عرفانی