علت ایجاد به لحاظ کتاب و سنت و عقل، هم عبادت است هم معرفت و هم لذت. و اما میان این سه، علت العلل همان لذت است زیرا چنانچه از علت عبادت پرسش شود، پاسخ، معرفت است و اگر از علت معرفت پرسش شود، پاسخ، لذت است و اما از علت لذت پرسش نمی شود زیرا که حسن ذاتی آن ، چه در مرحله دانی لذت که همان لذات حلال دنیوی است و چه در مرحله عالی آن که همان لذات بهشت است و چه در مرحله اعلای آن که لذت بی نظیر نظر به وجه خداوند است، برای عقل کاملا روشن و مستغنی از دلیل دیگر است.