در ماجرای عدم سجده شیطان برای خلق آدم پرسشی مطرح است که چرا خداوند متعال در خواست ابلیس مبنی بر مهلت برای اغوای انسان را اجابت نمود. در پاسخ میتوان گفت شیطان به عنوان یک عامل بیرونی هیچگونه نقشی در انتخاب سعادت و یا شقاوت توسط انسان ها ندارد و انتخاب هر کدام از این دو سرانجام، یک مسئله درونی و اختیاری از سوی هر فرد است. یکی از دلایل اصلی اعطای مهلت به شیطان نقش او در تسریع سیر انسان ها به سوی سرنوشت انتخابی خود در اثر تحریک لایه های مختلف وجودی اوست. در نتیجه این وسوسه لایه های درونی وجود انسان بروز پیدا می کند و انسان مختار با مشاهده اثرات وجودی خود باز با اختیار نسبت به اصلاح و یا قوام آن مبادرت میکند. با زبان مطایبه میتوان گفت از این منظر نقش شیطان همانند کفگیر در پختن غذا است که باعث خوب به همزدن آن و پخت تمام اجزا و یکنواخت غذا میشود.
مهدی عرفانی