حکمت روز

تلاش برای ایجاد ترکیب و تلفیق میان سنت و مدرنیته، به معنای عدم تجربه و عدم معرفت مدرنیته و عدم تجربه و معرفت سنت است.  

اوج تجربۀ مدرن، خداپنداری نفس آدمی است، به عبارت دیگر اوج تجربه ی مدرن، رسیدن به ظلمت مطلق است و دقیقا در همین اوج است که تجربه ی مدرن منجر به تجربه ی سنت می شود، زیرا آن کس که در ظلمت مطلق قرار گرفته معنای ظلمت و در نتیجه معنای نور را درک می کند.  

تجربۀ خالص مدرنیته منجر به تجربۀ خالص سنت می شود، آن کس که مدرنیته را تجربه کرده و به سنت نرسیده یا مدرنیته را به صورت کامل تجربه نکرده یا تنها شیفتۀ مصداق دروغین آن بوده است.  

آن کس که از مدرنیته به سنت می آید هرگز از عشقش به حقیقت و روشنایی و تازگی توبه نمی کند بلکه تنها از اشتباه در تطبیق توبه می کند.  

محتوای مدرنیته که تجربه ی  دوری از فطرت است، انسان مداری بدون خداوند است و محتوای سنت که تجربۀ فطرت است، انسان مداری در ظل خداوند است.  

مدرنیته، واجد دو ویژگی است، نخست: التزام به حقیقت و روشنایی و تازگی و دوم: اشتباه در تطبیق، بنابراین، مدرنیته، تجربۀ دروغ، تاریکی و کهنگی ای است که حقیقت و روشنایی و تازگی پنداشته شده است.  

آخرت شامل بهشت و دوزخ است و دنیا با همۀ آلامش در قیاس با دوزخ آخرت، بهشت است و با همۀ لذاتش در قیاس با بهشت آخرت، دوزخ است.  

بدون خداوند، بهشت با همۀ خوش قوارگی و به سامان بودنش، بی معنی است و با خداوند، دنیا، با همۀ بدقوارگی و نابسامان بودنش، با معنی است.  

محال است که مؤمن کافر شود و یا کافر مؤمن شود، آری تنها امکان دارد، عارضه ای که به واسطۀ آن شخص می پنداشت کافر است و یا خیال می کرد مؤمن است، کنار رود.  

زن، چه در مقام همسری، چه در مقام مادری، چه درمقام دختری، چه در مقام خواهری، پدیده است به غایت جمیل و مرد، چه در مقام شوهری، چه در مقام پدری، چه در مقام پسری و چه در مقام برادری پدیده ایست به غایت جلیل.  

رابطۀ دین و دنیا این گونه است که یا دین، دنیای آدمی است که: طوبی لمن کان دینه دنیاه و یا دنیا، دین آدمی است که: ویل لمن کان دنیاه دینه، آن کس که دینش، دنیای اوست، امام سجاد (ع) وار به خداوند عرض می کند «یا دنیای» و آن کس که دنیایش، دین اوست، معاویه وار به دنیا می گوید: …

حقیقت، بیش از یک (کلمه) نیست، بدعت آن است که در برابر این کلمه، کلمه ی دیگری نهاده شود و جمود آن است که تصور شود این کلمه، بیش از معنایی که شخص تصور کرده معنای دیگری ندارد.  

مهمترین مصداق اختیار که منشأ اختیار مخلوق در فعل و ترک و سعادت و شقاوت است، اختیار در اصل مخلوق شدن و مخلوق نشدن است، آن کس که «خَلق» خود را انتخاب کرده می تواند «خُلق» خود را نیز انتخاب کند.  

جمع میان ولایت خداوند و ولایت طاغوت، جمع النقیضین محال است آن کس که در ذهنیت خود به هر دو ولایت قائل است یا اصالتا اهل ولایت خداوند است و در مورد ولایت طاغوت دچار اشتباه و عارضه است و یا اصالتا اهل ولایت طاغوت است و در مورد ولایت خداوند دروغ می گوید.  

مرگ، واسطۀ انتقال حیات ناخالص و موقت به حیات خالص و ابدی است، از این رو مرگ دوستی لازمه ی حیات دوستی است یعنی آن کس که حیات را به حقیقت دوست دارد نمی تواند واسطه ی انتقال به حیات خالص را دوست نداشته باشد.