از تدابیر الهی در آفرینش عوالم پی در پی از عالم ذر، دنیا، برزخ، قیامت تا آخرت اینست که در هر مرحله نسبت به مراحل بعد، حقایق مکتوم تر و به همان میزان اعتراف به آن ها با ارزشتر است. این وضع را میتوان همانند مسابقه ای فرض کرد که پرسشی مطرح شود و چنانچه پاسخ مورد انتظار ارائه نگردد در مرحله بعد هدایت جلی تری برای نیل به پاسخ ارزانی شود اما متناظرا از امتیاز ارائه پاسخ کاسته شود. و در مسابقه آفرینش پاسخ مورد انتظار، نه به زبان بلکه با عمل اینست که “بلی یا رب، لا اله الا انت و انا عبدک”.
مهدی عرفانی