بسم الله الرحمن الرحیم
اینکه بگوییم ریشه پدیده تکفیر، تقسیم انسانها به مومن و کافر است و آن مطلقا مذموم است، مخالفت باصریح قرآن کریم است که در صدها آیه من جمله آیه مبارکه “هو الذی خلقکم فمنکم کافر و منکم مومن” با صراحت انسانها را به مومن و کافر تقسیم کرده است. حال اگر در مقام تفسیر و تطبیق، کسانی بغلط تطبیق دادند و به نا حق حکم تکفیر کسانی را که در واقع کافر نیستند صادر کردند و همچون تکفیری های تبه کار عصر ما مرتکب حرام و باطل و جنایت شدند، موجب نمی شود که برای خوشایند دگراندیشان و کسانی که به ضرورت اصلاح متن دین و امکان تطرق خطا در متن وحی الهی قائلند، اصل تقسیم بندی انسانها به مومن و کافر، مورد انکار واقع شود. از سوی دیگر تقسیم انسانها به دو عنوان مسالم و محارب و مبنا قرار دادن آن برای تعامل مومنان با دیگران که تقسیم بندی صحیح و سخن حقی است، نیز نمی تواند موجب تخطئه تقسیم انسانها به مومن و کافر باشد، زیرا هرچند رابطه میان کفر و محاربت بمعنای محاربه با ولایت الهی و اولیاء خداوند و نه محاربه دراصطلاح فقهی، عموم و خصوص مطلق است و هر محارب قطعا کافر است لکن هر کافر الزاما محارب نیست و تقسیم کفار به حربی و غیر حربی، تقسیمی صحیح و معروف است و اسلام نیز پیروان خود را از مراعات و ارتباط و معاهده با کفار غیر حربی هرگز منع نکرده، با اینحال بهیچ وجه نمی توان منکر اصل تقسیم انسانها به مومن و کافر که اصلی قرآنی، حدیثی، عقلی و فقهی است شد و صدها آیه و روایت و انبوه مباحث کلامی و فقهی در این مورد را نادیده گرفت و بواسطه زشتی تکفیر نابجا، اصل تکفیر را نابجا دانست.
سید محمد قائم مقامی
18 آبان 1399
