بزرگترین و بلکه تنها دلیل استحاله ی اجتماع و ارتفاع دو نقیض، اجتماع آن دو در فرد سوم است، زیرا که دو نقیض مانند وجود و عدم یا حق و باطل یا علم و جهل یا ایجاب و سلب، دو فرد مجردند که به دلیل استحاله ی تعدد در تجرد و کثرت در وجوب، بدون یکدیگر قابل تصور و تحقق نیستند و فرد سوم، موجودی است مرکب از دو نقیض که در آن واحد محال است بتواند به اقتضاء هر دو نقیض عمل کند یا به اقتضاء هیچکدام عمل نکند، بنابراین علت عدم اجتماع نقیضین، همان اجتماع نقیضین است.