نکته معارفی

نقطه وسط اعتدالی که نور است و طرفین آن تاریکی است، پدیده ای مرکب از طرفین نیست زیرا که مرکب از دو تاریکی، تاریکی ایست اشد از تاریکی دو طرف بلکه آن نفی توامان طرفین است که قبل از حدوث و عروض آندو وجود داشته و طرفین نقطه وسط به عنوان افراط تقدمی و تفریط تاخری نسبت به آن نقطه …

دین حق و خالص و ناب که نماد اعظم آن بعد از پیامبر اکرم ص، وجود مبارک امیرالمومنین علی علیه السلام است، به گونه ای است که هر کس و هر چیز خود را برای آن بداند، دین حق نیز به مقتضای من کان لله کان الله له و اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من …

مراد از سخن نورانی امیرالمومنین علی علیه السلام که فرمود: خداوند بصیر است قبل از آنکه منظور الیهی از خلقش وجود داشته باشد، این نیست که خداوند قبل از خلق به ذات اقدسش بصیر است، زیرا که آن امری بدیهی و روشن است بلکه مراد این است که خداوند قبل از خلق شدن خلق چه خلق در عین و چه …

تفاوت عقل معمولی که به خداوند و آخرت نیز قائل است با عقل مستنیر به نور وحی این است که عقل معمولی می گوید: آنکس که رابطه میان خود و سایر انسانها را اصلاح کند، خداوند رابطه میان خود و آن شخص را اصلاح می فرماید و یا آنکس که امر دنیایش را اصلاح کند ، خداوند امر آخرت او …

روزه که عبادتیست صرفا مبتنی بر ترک، دقیقا تمرین ترک ماسوی الله و لذت بردن از قرب و حضور الله و ذوق محبت الله و تمتع از نظر به وجه الله و خلاصه تمرین استغفار از هر لذتی بغیر ذکر الله است تبارک و تعالی.

این سخن نورانی امیرالمومنین علی علیه السلام را که فرمود: ما خیر بخیر بعده النار و ما شر بشر بعده الجنه، می توان این گونه ترجمه نمود: آن لذتی که به دنبالش رنج ابدی باشد، لذت نیست و آن رنجی که به دنبالش لذت ابدی باشد، رنج نیست.

ایران، همانگونه که آن شهید سرافراز فرمود، ملت امام حسین علیه السلام است. حال یا کورش و داریوش نیز خود را ملت امام حسین می دانند یا نه؟ اگر می دانند، ایران ملت آنان نیز هست و اگر نمی دانند، ایران اسلامی و قدسی و آسمانی را با امثال کورش و داریوش چه کار؟

قاعده قبح عقاب بلا بیان که قاعده ایست عقلی و مسلم، تنها در یک مورد تخصیص می خورد و آن موردی است که بنده به دلیل قرب بی نهایت نسبت به مولای خود، برای فهم محبوب ها و مبغوض های مولی، نیازی به بیان ندارد. از اینرو توجه عتاب عبس به پیامبر اکرم ص در عین عدم بیان حکم مورد …

اعتدال، دارای دو معنای حق و باطل است. معنای حق اعتدال همان حق است که ذاتی است به شدت معتدل در برابر باطل که ماهیتی است به شدت افراطی و تفریطی و معنای باطل اعتدال میانه روی توهمی است میان حق و باطل.

وقتی خداوند در کلام مجید خود از رکوع و سجود و تسبیح و تسلیم جمیع اشیاء و موجودات اخبار می فرماید و آنگاه همگان را با خطاب انشائی و شرعی خود با تعابیری مانند ارکعوا و اسجدوا و سلموا و غیره به همین امور فرمان می دهد، آشکار می شود که آن رکوع و سجود و تسبیح و تسلیمی که …

شریعت، واسطه تبدیل وجود کونی و رحمانی به وجود شرعی و رحیمی است و وجود رحمانی به صورت رحمانی باقی نمی ماند و آن یا بواسطه قبول شریعت، مبدل به وجود رحیمی که هستی مشروع است می شود یا بدنبال رد شریعت، مبدل به وجود مبغوض و هستی نامشروع می گردد.

تجلی خداوند مربوط به مقام فعل و مادون ذات است و تجلی صفاتی یا ذاتی جدای از فعل، فاقد معنا و اساس است. بنابراین آنچه در لسان برخی از عارفان و عاشقان خداوند تحت عناوین تجلیات فعلیه و صفاتیه و ذاتیه مطرح است، محمول به درجات شدت و ضعف تجلیات فعلیه است که می توان از شدیدترین درجه آن با …

ایمان، دارای سه ویژگی روشنایی، گرما و شیرینی است که روشنایی آن، منشا همه علم ها و فهم ها و معرفت ها، و گرمای آن، منشا تمام خوبی ها و فضیلتها، و شیرینی آن، منشا همه لذت ها و شادی هاست.

تند روی و کند روی که هر دو مذموم است تنها نسبت با ولی خداوند، اعم از ولی اصل و ولی تابع سنجیده می شود. یعنی که تقدم بر ولی خداوند مصداق تندروی و مروق است و تاخر از ولی، مصداق کندروی و زهوق است و ملازم ولی بودن، مصداق میانه روی واقعی و لحوق است.

اگر حاکمیت اهل دنیا بر دنیا به ضرر دین اهل دین نبود، اهل دین حاضر نبودند بر سر حاکمیت دنیا با اهل دنیا نزاع کنند و لکن هیهات از اینکه حاکمیت اهل دنیا بر دنیا به ضرر دین نباشد و سر مطلب آن است که دین و دنیا از یکدیگر قابل تفکیک نیستند و هر کس بر یکی از ایندو …