نکته معارفی

پایه های حکمت قدیم ایرانی که عینا همان حکمت تشیع است عبارت است از: 1- خداوند نور محض و خیر محض است و عالم ما دون ذات اقدس او، مرکب از نور و ظلمت است. 2- نور و ظلمت هر دو مخلوق و مجعول خداوند است با این تفاوت که نور، مخلوق اولیه و بالذات است و ظلمت، مخلوق ثانویه …

از آیه مبارکه “الا لله الدین الخالص” که منطوقش تعلق دین خالص به خداوند است، استفاده مفهومی می شود که اولا: دین ناخالص نیز وجود دارد و ثانیا اینکه دین ناخالص متعلق به خداوند نیست یعنی که خداوند تنها دین خالص را دین می داند و لا غیر. و دین در صورتی خالص است که به لحاظ متن و شرح …

ارتباط عبادات خاصی مانند نماز و روزه با عبادات عامی مانند انفاق به نیازمندان و احسان به دیگران و غیره، این گونه است که عبادات خاص تماما داعی و آمر به عبادات عامند و عبادات عام، کیفیت بخش و روح بخش به عبادات خاص. فتامل

تعامل آدمی و هر موجود دیگر با خداوند از دو حال خارج نیست زیرا که آدمی و هر موجود دیگر یا خواهان حاکمیت خداوند است که حاصلش مکشوفیت خداوند و بهشت است یا خواهان محکومیت خداوند که حاصلش محجوبیت خداوند و دوزخ است.

روزه و سوء خلق نه تنها نهیا و تکلیفا بلکه نفیا و وجودا با یکدیگر قابل جمع نیستند زیرا که روزه دار در تمام مدت روزه در حال عبادت است و معنای عبادت، استفاضه از معبود است که آن مستلزم انبساط درونی و آن مستلزم بهجت و شادی و حسن خلق است همانگونه که سوء خلق حاصل ضیق درونی و …

یکی از مهمترین حکمت های رمضان المبارک که در آن آدمیان به جشن و ضیافت الهی دعوت شده اند، تذکر و تنبه به این حقیقت است که نفس وجود حادث جشن و ضیافت است و رمضان و ماه صیام نماد و مذکر آن است و اینکه “دعیتم فیه الی ضیافه الله” دلالت دارد که نفس موجود شدن همان دعوت شدن …

مومن کامل در سه سرای دنیا و برزخ و آخرت در بهشت است و مومن ناقص تا قبل از کامل شدن در یکی از عوالم سه گانه، در برزخ است و کافر در سه سرای موقت، میانی و ابدی در دوزخ است.

عقل، دو عقل نیست که یکی کارش ادراک حقیقت و دیگری کارش تحریک به فضائل باشد تا به اولی عقل نظری و به دومی عقل عملی گفته شود و نتیجه اش سرانجام گسست کامل میان این دو عقل و قول به تفرقه میان دانش و ارزش باشد بلکه آن تنها یک عقل است که دارای دو ویژگی ادراکی و تحریکی …

همانگونه که اعیاد بزرگ الهی و اسلامی مانند عید فطر و عید قربان و عید غدیر، هرکدام نوروزند، همچنین در عید نوروز ایرانیان که اول بهار است، جلواتی از فطر و قربان و غدیر قابل حس و عطرهایی از آن سه عید بزرگ قابل استشمام است و چرا اینگونه نباشد که بهار هم یادآور خداوند است هم یادآور رستاخیز و …

اگر قائل به سریان علم و آگاهی و اراده در تمام ذرات عالم وجود باشیم که این قول به لحاظ عقل و نقل، حق است، در این صورت نمی توانیم شریعت و موجود شرعی بودن را تنها به انسان اختصاص دهیم و حق آن است که بگوییم زمین و آسمان و کوه و جنگل و دریا نیز موجودات شرعی اند …

ملاک تمیز میان سجده و تسلیم و عبادت طوعی از کرهی، قبول یا رد سجده و تسلیم و عبادت شرعی است، آن کس که سجده و تسلیم و عبادت شرعی را بجا می آورد، نشان می دهد که: سجده و تسلیم و عبادتش در کون، طوعی است و آن کس که بجا نمی آورد، نشان می دهد که: سجده و …

هدایت و عبادت، هر کدام منقسم به دو وجه تشریعی و تکوینی اند با این تفاوت که در مورد هدایت، وجه تشریعی آن، حاصل و وجه تکوینی آن، باید تحصیل شود یعنی که هدایت تشریعی اعم از هدایت تکوینی است در حالیکه در مورد عبادت ، وجه تکوینی آن حاصل و وجه تشریعی آن باید تحصیل شود، یعنی که عبادت …

حدیث روایت شده از حضرت امام صادق علیه السلام که فرمود: “یوم النیروز هو الیوم الذی یظهر فیه قائمنا اهل البیت” بحار الانوار ج 52 ص 276 ، محمول بر دو معناست: نخست اینکه هر روزی که قائم ما در آن ظهور فرماید همان روز، نوروز است که بطور ضمنی دلالت بر نفی عید و نوروز بودن اول بهار که …

در مورد وجود مقدس امام زمان عج، مطلب از این قرار نیست که آن حضرت هنگام غیبت، قاعد و تنها هنگام ظهور، قائم هستند بلکه آن حضرت در دو هنگامه غیبت و ظهور، قائم به امر خداوند هستند و مراد از قیام به امر خداوند، قیام برای براندازی حاکمیت طواغیت و برقراری حاکمیت الله در جهان است. بنابراین کسی می …

بدانکه عبادت، شامل رکوع و سجود و تسلیم و تسبیح و طواف و فناء فی الله، دو عبادت است: نخست، عبادت وجودی که حاصل است و دیگر عبادت شرعی که باید تحصیل شود و مراد از تحصیل عبادت، استشعار به عبادت وجودی و تمنای ارادی و آگاهانه آن است و علامت این استشعار و اراده و آگاهی، اتیان عبادات شرعی …