نکته معارفی

اگر استبعاد شود که مشورت با آفریده قبل از آفریده شدنش چگونه ممکن است؟ پاسخ این است که موضوع داشتن نحوی از موجودیت و اختیار برای مخلوق قبل از موجودیت کامل و رسمی او، تحت عنوان حضور در عالم امکان قبل از خروج به عالم اکوان بر مبنای عقیده صحیح و حضور در عالم علم و اعیان ثابته غیر مجعوله …

همان عقلی که بالبداهه و بالضروره می گوید خداوند هست و او حق و خوب و زیباست، همان عقل می گوید مسئول دانستن آفریده در مورد تصمیم گیری ها، گزینش ها و افعالش که امر حق و صحیحی است در صورتی است که با او قبل از آفریده شدنش، مشورت شده و مسئولیت عظیم و خطیر موجود شدن در جنب …

دلیل حدوث تاریکی و شر و زشتی در جنب نور و خیر و زیبائی، این نیست که اگر تاریکی نبود، نور شناخته نمی شد و حتی این نیست که اگر تاریکی در برابر نور نبود، گزینش و اختیار و آزادی که ارزشی بغایت والاست، تحقق نمی یافت، بلکه این است که نور حادث که فیض نور قدیم است در حالیکه …

بدیهی ترین و عام ترین مفهوم مورد قبول میان انسانها اعم از مومن و کافر و بلکه میان انسان ها و سایر حیوانات، مطلوبیت لذت و نا مطلوب بودن رنج است و رایج ترین اشتباه میان انسان ها، اشتباه آنان در مصادیق لذت و رنج و اخذ به لذت ادنی و رفض لذت اعلی است.

در مکتب تحریف حقایق که همان مکتب مقابل غدیر است، این فراز نورانی از دعای افتتاح که به خداوند عرض می کنیم: “و ایقنت انک انت ارحم الراحمین فی موضع العفو والرحمه و اشد المعاقبین فی موضع النکال و النقمه” می شود: انت ارحم الراحمین و اشد المعاقبین فی موضع واحد و این سخن نورانی امام علی علیه السلام که …

وجود مبارک امیرالمومنین علی علیه السلام در موضوع نسبت میان قدیم و حادث یا خداوند و اشیاء می فرماید قدیم با هر حادث معیت دارد نه همچون معیت حادث با حادث که معیت مقارنه ایست و غیر هر حادث است نه همچون غیریت حادث از حادث که غیریت مزایله ایست. و جناب فیلسوف ما که عفو خداوند شامل حالش باد …

نخستین حکم نظری عقل که منشا و ریشه تمام علمها و معرفت هاست، این است که: “خداوند هست” و نخستین حکم عملی عقل که منشا و ریشه تمام خوبی ها و ارزشهاست این است که: “خداوند باید باشد”. و اما از آنجا که در موضوع وجود یک شئ، دو مقوله است و باید که یکی اخبار از وجود شئ است …

تمام معنویت و روحانیت دین در این است که در تمام حوزه ها خود را در عرض سایر مکتب ها و ایدئولوژی ها قرار می دهد و این سخن را نمی پذیرد که شان شما اجل از آن است که خود را در عرض مکاتب بشری قرار دهید. یعنی که دین، حزب و مکتب و ایدئولوژی است لکن نه مانند …

ماجرای دین و دنیا به این صورت است که یا باید دین، دنیا را مدیریت کند که نعم المطلوب و آن به مثابه مدیریت شدن نفس است توسط عقل و یا دنیا، دین را مدیریت کند که بئس المطلوب و آن به مثابه مدیریت شدن عقل است توسط نفس.

اینکه سید جواد طباطبائی در کتاب تاریخ اندیشه سیاسی در ایران در فصل امتناع تاسیس اندیشه سیاسی بر مبنای اندیشه عرفانی، تعلق خاطر به عرفان را عامل نگونبختی ایران در دوران های قدیم و جدید می داند، اگر مرادش از عرفان، عرفان باطل باشد، به ایران اهانت کرده و اگر مرادش از آن، عرفان حق باشد، به دین حق اهانت …

همانگونه که امام معصوم فرمود: حق است و خلق و سومی بینشان و سومی غیرشان نیست، همچنین می توان گفت: ایمان است و کفر و سومی میان ایندو و سومی غیر ایندو نیست و آنچه از استضعاف یا نفاق یا لا الی هولاء و لا الی هولاء فرمودند مربوط به مراحل موقت است نه مرحله دائمی، یعنی که سرانجام و …

در موضوع علت آفرینش که همان پدید آمدن غیر در جنب ذات اقدس واجب الوجود است، اگر قرار باشد این علت را در وصفی از اوصاف خداوند جستجو کنیم، این وصف نمی تواند چیزی جز جمال بی کران و ادراک بی کران این جمال و بهجت و لذت حاصل از این ادراک باشد. یعنی که آن ذات اقدس که از …

در موضوع منطوی بودن صفات متقابله خداوند در یکدیگر و اینکه فی المثل در هر جمالی، جلالی و در هر جلالی، جمالی منطوی و مختفی است و اینکه عقل و بهشت ظهور جمال و بطون جلال است و شیطان و جهنم، ظهور جلال و بطون جمال، خدشه و اشکال وجود دارد مگر آنکه مرادمان از بطون صفت متقابل، وجود نقطه …

بدانکه نضارت به معنای تازگی و شادابی و خرمی در گرو نظارت به معنای نظر کردن و نگریستن است و مراد از آن نظر به وجه خداوند است کما قال الله تبارک وتعالی وجوه یومئذ ناضره الی ربها ناظره. یعنی با هر حقیقت که برای روح منکشف می شود وجهی از خداوند که همان ذات خداوند است لغیره، ظاهر و …

علت ایجاد به لحاظ کتاب و سنت و عقل، هم عبادت است هم معرفت و هم لذت. و اما میان این سه، علت العلل همان لذت است زیرا چنانچه از علت عبادت پرسش شود، پاسخ، معرفت است و اگر از علت معرفت پرسش شود، پاسخ، لذت است و اما از علت لذت پرسش نمی شود زیرا که حسن ذاتی آن …